Veelgestelde vragen

De vijf meest voorkomende tekstsoorten zijn: informerende teksten (kennis geven), activerende teksten (aanzetten tot doen), overtuigende teksten (je mening beïnvloeden), instruerende teksten (uitleggen hoe iets moet) en amuserende teksten (je vermaken). Bij elke tekstsoort hoort een hoofddoel van de schrijver.

Het tekstdoel is wat de schrijver met de tekst wil bereiken, bijvoorbeeld informeren of overtuigen. De tekstsoort is de naam die we aan een tekst geven op basis van dat hoofddoel. Een tekst met als hoofddoel informeren noemen we dus een informerende tekst. De twee begrippen horen bij elkaar.

Dat komt vaak voor: in de praktijk lopen tekstsoorten door elkaar. Een recensie van een film kan informerend zijn over waar en wanneer die speelt/speelde, maar tegelijk overtuigend werken omdat de schrijver de lezer beïnvloedt. Om de tekstsoort te bepalen kijk je naar het hoofddoel: wat wil de schrijver vóóral bereiken? Dat hoofddoel bepaalt de tekstsoort.

Een activerende tekst wil dat je iets gaat dóén, zoals iets kopen of je aanmelden. Een overtuigende tekst wil vooral dat je er anders over gaat denken: de schrijver wil je mening veranderen met argumenten. Soms lijken ze op elkaar, maar bij activerend gaat het om actie en bij overtuigend om een mening.

Een instruerende tekst legt stap voor stap uit hoe je iets doet of maakt. Je herkent hem aan gebiedende werkwoorden zoals 'snijd', 'druk' en 'meng', aan een vaste volgorde en aan woorden als 'eerst', 'daarna' en 'ten slotte'. Recepten, handleidingen en spelregels zijn typische voorbeelden.

Tekstsoorten.nl is vooral gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool en de onderbouw van het voortgezet onderwijs, ongeveer tien tot veertien jaar. De uitleg en oefeningen sluiten aan bij het vak begrijpend lezen, maar iedereen die de tekstsoorten wil leren herkennen, is welkom.

Ja, alle uitleg en oefeningen op deze website zijn gratis te gebruiken, thuis en in de klas. De site is gemaakt door Leestrainer.nl, een organisatie die meer oefenmateriaal aanbiedt voor begrijpend lezen en taal.

Zeker. Leerkrachten en docenten mogen de teksten en oefeningen gebruiken in hun lessen. Wil je de teksten gebruiken voor commerciële doeleinden? Neem dan even contact op via info@leestrainer.nl, dan kijken we samen wat mogelijk is.

Bij elke oefening klik je op het antwoord dat je het beste vindt passen. Daarna verschijnt meteen feedback. Is je antwoord goed, dan lees je waarom het klopt. Is het fout, dan krijg je gerichte uitleg en zie je welk antwoord wél juist was. Zo leer je van elke vraag.